Xu hướng tìm kiếm của người dùng thời kỳ AI: 7 thay đổi doanh nghiệp cần nắm

Người dùng đang tìm thông tin theo cách khác trước. Họ gõ câu dài như đang nói chuyện, hỏi nối tiếp thay vì tìm lại từ đầu, chụp ảnh thay vì gõ chữ, đọc câu trả lời tổng hợp rồi quyết định mà không nhất thiết bấm vào trang nào, và dùng nhiều nơi để tìm cùng một thứ: Google, ChatGPT, Gemini, TikTok, YouTube.

Hiểu những thay đổi này quan trọng hơn việc học thêm một thủ thuật SEO, vì nó cho biết khách hàng của bạn đang đặt câu hỏi ở đâu, bằng lời nào và tin vào điều gì.

Bài này tổng hợp 7 xu hướng tìm kiếm của người dùng thời kỳ AI, dựa trên tài liệu của Google, nghiên cứu của Pew Research Center, SparkToro, Adobe, báo cáo Gemini Đông Nam Á của Google, dữ liệu Sensor Tower và DataReportal cho Việt Nam.

Mỗi số liệu nêu nguồn ngay trong câu, đối chiếu đến ngày 20/10/2026, và có ghi chú khi số liệu chỉ đến từ báo cáo thứ cấp hoặc khảo sát của nhà cung cấp.

Điểm chính

• Truy vấn dài và mang tính hội thoại hơn: người dùng mô tả hoàn cảnh, ngân sách, ràng buộc, thay vì gõ vài từ khóa.
• Một tìm kiếm thường kéo theo chuỗi câu hỏi nối tiếp. Google mô tả AI Mode dành cho truy vấn cần khám phá sâu, suy luận hoặc so sánh phức tạp.
• Khi có tóm tắt AI, lượt bấm vào kết quả truyền thống giảm: Pew ghi nhận 8% lượt truy cập có bấm so với 15% khi không có tóm tắt. Thương hiệu có thể được nhìn thấy trong câu trả lời mà không nhận được lượt bấm.
• Tìm bằng hình ảnh, giọng nói và màn hình đang tăng, kể cả ở Việt Nam, nơi một trợ lý AI nội địa cho biết tính năng được dùng nhiều nhất là hỏi bằng ảnh chụp.
• Người dùng không còn dùng một công cụ duy nhất: khảo sát của Adobe cho thấy 49% người tiêu dùng Mỹ từng dùng TikTok như công cụ tìm kiếm, trong khi Google vẫn được đánh giá hữu ích nhất.
• Người Việt dùng AI bằng tiếng Việt và cho học tập, công việc: theo Google, 89% lời nhắc Gemini ở Việt Nam viết bằng tiếng Việt, tỷ lệ cao nhất Đông Nam Á.
• Doanh nghiệp nên chuyển từ tối ưu theo từ khóa sang tối ưu theo câu hỏi và tình huống, đồng thời được nhắc tên ở nhiều nơi người dùng tìm kiếm.

Truy vấn dài hơn và nói như hội thoại

Khi gõ vào công cụ tìm kiếm cổ điển, người dùng đã quen rút gọn thành vài từ khóa. Khi trò chuyện với AI, họ viết như đang hỏi một người hiểu biết: nêu hoàn cảnh, mục tiêu và giới hạn.

Theo các bài viết trích báo cáo AI Mode của Google (Click Star chưa kiểm được bản gốc), truy vấn trong AI Mode dài khoảng gấp 3 lần truy vấn tìm kiếm thông thường. Một bài tổng hợp khác trích khảo sát của SOCi tháng 1/2026 cho rằng lời nhắc gửi chatbot dài trung bình khoảng 23 từ.

Đây là các số liệu thứ cấp, nên hãy lấy hướng đi hơn là con số chính xác.

Hệ quả thực tế là cách khách hàng mô tả nhu cầu đã thay đổi. Thay vì "dịch vụ làm website Hà Nội", họ có thể hỏi "công ty nhỏ bán đồ gia dụng, ngân sách khoảng 30 triệu, cần website bán hàng có giỏ hàng, mất bao lâu và cần chuẩn bị gì". Câu hỏi thứ hai chứa sẵn 4 chủ đề phụ: loại hình, ngân sách, chức năng, thời gian. Nội dung chỉ trả lời một trong bốn sẽ khó được chọn.

Đánh giá của Click Star. Doanh nghiệp nên liệt kê những câu hỏi khách hàng thật hay hỏi qua điện thoại, Zalo và các buổi tư vấn, rồi viết nội dung trả lời đầy đủ các chủ đề phụ đi kèm, thay vì chỉ bám một cụm từ khóa.

Hỏi nối tiếp thay cho tìm lại từ đầu

Người dùng AI hiếm khi dừng ở câu hỏi đầu tiên. Họ hỏi tiếp để thu hẹp lựa chọn: "loại nào rẻ hơn", "có phù hợp với doanh nghiệp nhỏ không", "so với cách kia thì sao".

Google mô tả AI Overviews và AI Mode có thể dùng kỹ thuật "query fan-out", tức từ một câu hỏi phát sinh nhiều tìm kiếm liên quan về các chủ đề phụ, và AI Mode đặc biệt hữu ích với truy vấn cần khám phá sâu, suy luận hoặc so sánh phức tạp (tài liệu Google Search Central "AI features and your website", cập nhật 10/12/2025).

Điều này đổi cách nhìn về một "lượt tìm kiếm": nó là cả một phiên hội thoại, và thương hiệu có thể xuất hiện hoặc biến mất ở bất kỳ lượt nào. Nội dung cần dự đoán được câu hỏi kế tiếp và dẫn người đọc đi tiếp bằng liên kết nội bộ rõ ràng.

Đọc câu trả lời rồi mới quyết định

Số liệu về hành vi bấm cho thấy sự thay đổi rõ nhất. Nghiên cứu của Pew Research Center (công bố tháng 7/2025, theo dõi 900 người trưởng thành ở Mỹ, 68.879 lượt tìm kiếm Google) ghi nhận người dùng bấm vào một kết quả truyền thống trong 8% lượt truy cập khi trang có tóm tắt AI, so với 15% khi không có.

Bấm vào liên kết nằm trong chính tóm tắt chỉ khoảng 1% lượt, và phiên duyệt web kết thúc sau trang có tóm tắt AI ở 26% trường hợp, so với 16%. Pew nêu rõ đây là so sánh quan sát, mẫu là người dùng Mỹ tự nguyện dùng ứng dụng theo dõi và chỉ tính Google.

Dữ liệu 2026 của SparkToro (dựa trên dữ liệu Similarweb, từ tháng 1 đến tháng 4/2026, tìm kiếm Google tại Mỹ) cho thấy 68,01% lượt tìm kiếm kết thúc không có lượt bấm, tăng từ 60,45% năm 2024, và AI Overviews xuất hiện ở hơn 20% lượt tìm kiếm, với tỷ lệ bấm giảm gần 60% khi xuất hiện.

SparkToro cũng nói rõ nghiên cứu không tách được phần đóng góp riêng của AI Overviews và không gồm ứng dụng tìm kiếm di động của Google.

Đánh giá của Click Star. Các số liệu này đo người dùng Mỹ, chưa có số đo tương đương cho Việt Nam. Nhưng nó đặt ra một câu hỏi nên trả lời cho doanh nghiệp của bạn: nếu khách hàng đọc xong câu trả lời và quyết định ngay trong đó, thương hiệu của bạn có được nhắc tên hay không, và nhắc bằng câu chữ nào. Lượt nhấp không còn là thước đo duy nhất của việc được nhìn thấy.

Tìm bằng hình ảnh, giọng nói và màn hình

Tìm kiếm đa phương thức đang tăng. Theo các bài trích phân tích của Think with Google tháng 6/2026 (nguồn do Google công bố và chưa được kiểm toán độc lập), Google Lens xử lý hơn 25 tỷ lượt tìm kiếm bằng hình ảnh mỗi tháng, tăng từ khoảng 20 tỷ năm 2024, và khoảng một phần năm trong số đó có ý định thương mại.

Báo cáo Gemini Đông Nam Á của Google (công bố 14/7/2026, khảo sát từ tháng 1 đến tháng 3/2026 tại 6 thị trường) ghi nhận người dùng trong khu vực ngày càng dùng giọng nói, hình ảnh và video, không chỉ văn bản.

Ở Việt Nam, VnExpress International (8/8/2026, trích Sensor Tower) cho biết AI Hay, một trợ lý AI nội địa đứng thứ ba về số người dùng hằng tháng cuối quý 1/2026, có tính năng được dùng nhiều nhất là hỏi bằng hình ảnh: chụp tài liệu để dịch, chụp bài tập để được hướng dẫn từng bước, quét hóa đơn hoặc thông báo để lấy ý chính.

Với doanh nghiệp, điều này có nghĩa hình ảnh sản phẩm và tài liệu cũng là nội dung tìm kiếm. Ảnh cần rõ nét, có tên tệp và mô tả thay thế (alt) đúng nội dung, và thông tin trên ảnh nên có bản chữ đi kèm để máy đọc được.

Một nhu cầu, nhiều nơi để tìm

Người dùng không còn gắn với một công cụ. Khảo sát của Adobe Express (dữ liệu tháng 1/2026, 807 người tiêu dùng Mỹ, do nhà cung cấp tài trợ và lệch về nhóm millennial) cho thấy 49% từng dùng TikTok như một công cụ tìm kiếm, tăng từ 41% trong báo cáo 2024.

Khi hỏi nguồn nào hữu ích, Google vẫn đứng đầu với 85%, sau đó là Reddit 29%, ChatGPT 26%, YouTube 24% và TikTok 16%. Nghĩa là các nơi khác bổ sung chứ chưa thay thế Google.

Tại Việt Nam, DataReportal (Digital 2026, dữ liệu Kepios đến tháng 10/2025) ghi nhận 85,6 triệu người dùng Internet, chiếm 84,2% dân số, và 79,0 triệu tài khoản mạng xã hội, tương đương 77,6% dân số, trong đó 92,3% người dùng Internet dùng ít nhất một nền tảng mạng xã hội.

Con số tài khoản không phải con số người duy nhất, nhưng cho thấy mạng xã hội và video là nơi khách hàng Việt dành nhiều thời gian và có nhiều khả năng bắt gặp thương hiệu.

Một khung tham khảo của Click Star (đây là nhận định của Click Star, không phải số đo): khách hàng thường khám phá qua video và mạng xã hội, so sánh qua công cụ AI, xác minh qua Google và đánh giá của người dùng khác, rồi mới nhắn Zalo hoặc gọi điện để chốt. Thương hiệu cần xuất hiện nhất quán ở cả 4 chặng, không chỉ ở một.

Người Việt dùng AI bằng tiếng Việt, cho học tập và công việc

Báo cáo Gemini Đông Nam Á của Google cho biết 89% lời nhắc của người dùng Việt Nam được viết bằng tiếng Việt, tỷ lệ cao nhất khu vực, và 17% lời nhắc liên quan đến học tập, cũng cao nhất trong 6 thị trường.

Việt Nam dùng tính năng dịch và bản địa hóa nhiều hơn mọi thị trường khác trong khảo sát, và gần một phần ba tương tác diễn ra trên máy tính để bàn, cao hơn mức trung bình khu vực. Google không công bố cỡ mẫu trong bài viết mà Click Star đối chiếu.

Về quy mô, Sensor Tower (qua VnExpress International) ghi nhận người dùng Việt Nam dành 704 triệu giờ cho các ứng dụng AI trong nửa đầu 2026, hơn gấp đôi mức 300 triệu giờ cùng kỳ 2025, với ChatGPT và Gemini dẫn đầu về số người dùng hằng tháng. Cách dùng đang chuyển từ trò chuyện sang năng suất: dịch tài liệu kỹ thuật, phân tích dữ liệu, lập trình, tóm tắt báo cáo.

Đánh giá của Click Star. Vì người dùng hỏi bằng tiếng Việt tự nhiên, nội dung tiếng Việt viết rõ ràng, đúng thuật ngữ và có cấu trúc câu hỏi là lợi thế.

Doanh nghiệp nên làm gì

1. Thu thập câu hỏi thật: từ tin nhắn Zalo, cuộc gọi tư vấn, nhật ký chatbot và báo cáo Search Console (truy vấn dài), thay vì chỉ dùng công cụ từ khóa.
2. Viết theo tình huống và câu hỏi: mỗi trang trả lời một nhóm câu hỏi liên quan, câu đầu trả lời thẳng, kèm con số và điều kiện áp dụng.
3. Bao quát các chủ đề phụ quanh nhu cầu chính: chi phí, thời gian, rủi ro, so sánh, chuẩn bị.
4. Có nội dung đa định dạng cho cùng một chủ đề: bài viết, video ngắn, hình ảnh rõ nét có mô tả, và bản chữ cho video.
5. Có mặt ở nơi khách đang tìm: website, Google Business Profile, kênh video, và các nơi đánh giá, với thông tin thương hiệu thống nhất.
6. Giữ lối đi liền mạch từ câu trả lời đến hành động: liên kết nội bộ rõ, biểu mẫu ngắn, Zalo và điện thoại dễ thấy.
7. Đo bằng chỉ số mới: lượt truy cập từ các công cụ AI, tìm kiếm theo tên thương hiệu, chất lượng khách hàng tiềm năng, và kiểm tra hằng tháng xem thương hiệu có được nhắc trong câu trả lời AI cho 20 câu hỏi quan trọng.
8. Rà lại mỗi quý, vì cả sản phẩm tìm kiếm lẫn hành vi người dùng đều thay đổi nhanh.

Kế hoạch 30 ngày để bắt đầu

• Tuần 1: tập hợp 30 câu hỏi khách hàng thật hay hỏi, nhóm theo giai đoạn: khám phá, so sánh, quyết định.
• Tuần 2: chọn 10 câu quan trọng nhất, hỏi thử ChatGPT, Gemini, Perplexity và Google, ghi lại thương hiệu và đối thủ nào xuất hiện.
• Tuần 3: viết lại hoặc viết mới nội dung cho các câu còn trống, theo cấu trúc câu hỏi rồi trả lời ngắn, kèm số liệu thật.
• Tuần 4: thống nhất thông tin thương hiệu ở mọi nơi, gắn đo lường nguồn truy cập từ công cụ AI, lập lịch kiểm tra hằng tháng.

Những sai lầm thường gặp

1. Kết luận từ một nghiên cứu hoặc một con số duy nhất. Các số liệu ở trên đo người dùng Mỹ hoặc khu vực, bằng phương pháp khác nhau, và chưa phản ánh trọn vẹn thị trường Việt Nam.
2. Nghĩ rằng người dùng đã bỏ Google. Các khảo sát hiện có cho thấy họ thêm công cụ, chứ chưa bỏ công cụ cũ.
3. Viết cho một cụm từ khóa, bỏ qua các câu hỏi nối tiếp.
4. Bỏ qua hình ảnh và video như một dạng nội dung tìm kiếm.
5. Chỉ đo lượt nhấp, bỏ qua việc thương hiệu được nhắc trong câu trả lời.
6. Coi các nền tảng khác nhau như một. Mỗi nơi có hành vi và quy tắc hiển thị riêng, nên cần kiểm tra riêng.