Xu hướng người dùng sử dụng AI và các model thịnh hành (10/2026): cùng một câu hỏi, 5 phép đo cho 5 đáp án

Hỏi "AI nào đang được dùng nhiều nhất?" và bạn sẽ nhận được những đáp án khác nhau tùy vào ai đo và đo cái gì. Theo lưu lượng truy cập website, ChatGPT chiếm khoảng 56% trên toàn cầu; theo thống kê chatbot của StatCounter, tỷ lệ này là 80%; theo khảo sát người lớn Mỹ của Pew Research Center, 44% từng dùng ChatGPT và 6% từng dùng Claude.

Còn theo chi tiêu của doanh nghiệp trên nền tảng Ramp, Anthropic lại dẫn trước OpenAI. Bài này đặt 5 phép đo cạnh nhau, giải thích vì sao đáp án lệch, tóm tắt người dùng đang dùng AI để làm gì, nói rõ điều gì về "model thịnh hành" đo được và chưa đo được, rồi đưa ra cách chọn model theo công việc và kế hoạch thử 14 ngày.

Số liệu đối chiếu đến ngày 20/10/2026; số nào đến từ nguồn thứ cấp được ghi rõ trong câu. Click Star đã có bài tổng hợp 10 công cụ AI mạnh nhất, bài thống kê dùng AI theo nước và bài phân tích các model Claude; bài này tập trung vào cách đọc số đo xu hướng.

Điểm chính

• Không có một "thị phần AI" duy nhất: lưu lượng web, ứng dụng di động, thống kê của StatCounter, khảo sát người dùng và chi tiêu doanh nghiệp cho 5 đáp án khác nhau, vì mỗi phép đo trả lời một câu hỏi khác.
• ChatGPT dẫn đầu ở mọi phép đo hướng tới người tiêu dùng, nhưng phần của nó thu hẹp rõ: theo Similarweb, từ khoảng 76% lưu lượng web AI tạo sinh (6/2025) xuống khoảng 53% (5/2026), rồi 56,4% (9/2026, theo một bản tường thuật).
• Gemini và Claude tăng nhanh về lưu lượng: Gemini từ dưới 9% lên khoảng 25 đến 28%; Claude từ khoảng 2% lên khoảng 9 đến 10%. Nhưng trong thống kê của StatCounter, Claude chỉ 0,95%, cho thấy mức chênh theo cách đo.
• Ở khối doanh nghiệp, Ramp ghi nhận Anthropic vượt OpenAI về tỷ lệ doanh nghiệp trả tiền từ tháng 4/2026; số tháng 7/2026 là 43,5% so với 39,7%. Đây là mẫu khách hàng của Ramp, không phải toàn thị trường Mỹ.
• Cách dùng phổ biến nhất của người tiêu dùng không phải công việc: nghiên cứu của OpenAI về ChatGPT (9/2025, tường thuật qua báo chí) cho thấy tin nhắn ngoài công việc chiếm hơn 70%, tập trung vào hướng dẫn thực dụng, tìm thông tin và viết.
• Dữ liệu "model thịnh hành" ở cấp từng phiên bản chưa có số đo công khai đáng tin cho người dùng phổ thông; doanh nghiệp nên chọn model bằng thử nghiệm trên công việc của mình.

Người dùng đang dùng AI để làm gì

Phần lớn lượt dùng AI của người tiêu dùng không phải công việc.

Theo bản tường thuật về bài nghiên cứu "How People Use ChatGPT" của OpenAI cùng các nhà kinh tế (công bố tháng 9/2025, Click Star chưa kiểm được bản gốc), tin nhắn ngoài công việc tăng từ 53% lên khoảng 73% trong 1 năm đến tháng 6/2025. 3 nhóm dẫn đầu là hướng dẫn thực dụng (dạy học, hướng dẫn cách làm, ý tưởng sáng tạo), tìm thông tin và viết, tổng cộng khoảng 80% lượt dùng.

Viết là việc phổ biến nhất trong số các tin nhắn liên quan đến công việc, khoảng 40%.

Phía Claude, các bản tường thuật về Anthropic Economic Index (báo cáo tháng 1/2026, dữ liệu tháng 11/2025, Click Star chưa kiểm được bản gốc) cho thấy trên Claude.ai người dùng cộng tác với AI (học, lặp, nhận phản hồi) chiếm khoảng 52% so với 45% giao việc để AI tự hoàn thành, trong khi ở API doanh nghiệp tự động hóa chiếm đa số.

Lập trình và các việc máy tính, toán học chiếm khoảng một phần ba lưu lượng Claude.ai. Những số này phản ánh người dùng của từng sản phẩm, không thể cộng thành bức tranh chung.

Đánh giá của Click Star. Điều rút ra cho doanh nghiệp là khách hàng của bạn đã quen dùng AI cho việc cá nhân trước khi dùng cho việc công ty. Họ đặt câu hỏi cho AI về sản phẩm của bạn bằng cách hỏi thông tin và so sánh, không phải bằng cách gõ từ khóa. Phần nội dung "trả lời được câu hỏi thật" quan trọng hơn việc biết chính xác ai đứng đầu bảng xếp hạng.

Ai đang dùng AI nào: 5 phép đo đặt cạnh nhau

Lưu lượng truy cập website AI tạo sinh (Similarweb)

Similarweb đo tỷ lệ lượt truy cập toàn cầu vào các website AI tạo sinh. Theo trang thống kê của Similarweb (giai đoạn 6/2025 đến 5/2026), phần của ChatGPT giảm từ khoảng 76% xuống khoảng 53%, Gemini tăng từ dưới 9% lên khoảng 27 đến 28%, Claude tăng từ khoảng 2% lên gần 9%.

Một bản tường thuật dữ liệu tháng 9/2026 của Similarweb (đăng trên X ngày 12/10/2026, Click Star chưa kiểm được trang gốc) ghi ChatGPT 56,4%, Gemini 25,0%, Claude 9,6%, DeepSeek 3,4%, Grok 2,3%, Copilot 1,5% và Perplexity 0,9%; cùng nguồn ghi tháng 10/2025 là ChatGPT 71,8%, Gemini 13,6%, Claude 2,3%.

Nghĩa là từ giữa năm ChatGPT đã nhích lên lại một phần, còn Gemini nhích xuống.

Một phát hiện đáng nhớ khác của Similarweb (giai đoạn 3 đến 5/2026, theo tường thuật): 461 triệu trong số 494 triệu người dùng ChatGPT cũng dùng Google trong cùng kỳ. AI đang bổ sung chứ chưa thay thế công cụ tìm kiếm, ít nhất ở nhóm người dùng nằm trong panel của Similarweb.

Ứng dụng di động (Sensor Tower)

Theo Sensor Tower, báo cáo State of AI công bố 16/6/2026 (qua tường thuật báo chí, Click Star chưa kiểm được báo cáo gốc), ChatGPT lần đầu xuống dưới 50% thị phần trợ lý AI cho người tiêu dùng, ở mức 46,4% vào cuối tháng 5/2026; Gemini 27,7% và Claude 10,3%. Cùng báo cáo ghi tỷ lệ chuyển sang trả phí của Claude là 13%, cao nhất ngành.

Cách đo chi tiết của "thị phần" này chưa được kiểm tra, nên chỉ nên coi là một góc nhìn về ứng dụng di động.

Thống kê chatbot của StatCounter

Theo StatCounter, thị phần các chatbot AI trên toàn thế giới tháng 9/2026 là ChatGPT 80,48%, Gemini 10,91%, Perplexity 5,85%, Copilot 1,79%, Claude 0,95% và DeepSeek 0,02%.

Trang của StatCounter không giải thích phương pháp, nên Click Star chỉ dùng số này để minh họa mức chênh giữa các cách đo: cùng một thời điểm, Claude là 0,95% ở đây và khoảng 9 đến 10% ở lưu lượng web của Similarweb.

Khảo sát người lớn Mỹ (Pew Research Center)

Khảo sát của Pew thực hiện từ 17 đến 23/2/2026 (công bố 17/6/2026) cho thấy tỷ lệ người lớn Mỹ từng dùng từng chatbot: ChatGPT 44%, Gemini 24%, Copilot 17%, Meta AI 14%, Grok 8%, Claude 6% và Character.ai 3%. Theo các bản tường thuật, khoảng một nửa người lớn Mỹ dùng chatbot AI, tăng từ khoảng một phần ba năm 2024.

Khoảng cách theo tuổi rất lớn: ChatGPT 61% ở nhóm 18 đến 29 tuổi và 19% ở nhóm từ 65 tuổi; Claude 10% ở nhóm 18 đến 29 và 1% ở nhóm từ 65. Pew lưu ý không phải mọi chênh lệch đều có ý nghĩa thống kê.

Chi tiêu của doanh nghiệp (Ramp)

Ramp theo dõi tỷ lệ doanh nghiệp trong tập khách hàng của họ trả tiền cho từng nhà cung cấp AI. Theo báo cáo mùa hè 2026 của Ramp (qua tường thuật, Click Star chưa kiểm được báo cáo gốc), Anthropic vượt OpenAI về tỷ lệ doanh nghiệp Mỹ sử dụng lần đầu vào tháng 4/2026; số tháng 7/2026 là Anthropic 43,5%, OpenAI 39,7%, tỷ lệ doanh nghiệp dùng AI nói chung 55,7%.

Bản cập nhật ngày 20/8 được tường thuật là OpenAI tăng nhanh hơn trong quý 3. Cần nhớ đây là khách hàng thanh toán bằng thẻ và hóa đơn của Ramp, không đại diện toàn bộ doanh nghiệp Mỹ, chưa nói đến Việt Nam.

Vì sao 5 đáp án khác nhau

Mỗi phép đo trả lời một câu hỏi riêng, và đều có điểm mù:

• Lưu lượng website: đếm lượt truy cập vào website, bỏ sót phần dùng AI nhúng trong ứng dụng, hệ điều hành, trợ lý lập trình.
• Ứng dụng di động: đếm người dùng ứng dụng, bỏ sót người dùng trên máy tính, nơi nhiều việc công sở diễn ra.
• Thống kê của StatCounter: trang không nêu phương pháp, nên không rõ số này đo lượt dùng hay thứ khác; vì vậy chỉ nên dùng làm một góc nhìn.
• Khảo sát người lớn: hỏi "từng dùng", không hỏi mức độ dùng, và chỉ ở Mỹ.
• Chi tiêu doanh nghiệp: đo người trả tiền, không đo người dùng, và thiên về khách hàng của một nền tảng thanh toán.

Hệ quả là ChatGPT dẫn đầu mọi phép đo hướng tới người tiêu dùng, còn Claude mạnh hơn ở phép đo thiên về doanh nghiệp, chuyên môn và trả phí. Không phép đo nào sai; sai là dùng 1 phép đo để trả lời câu hỏi của phép đo khác.

"Model thịnh hành": điều đo được và chưa đo được

Thị phần theo sản phẩm (ChatGPT, Gemini, Claude) khác với thị phần theo từng phiên bản model. Hầu hết số liệu công khai ở trên gộp mọi phiên bản của một sản phẩm, và người dùng phổ thông thường không chọn phiên bản.

Dữ liệu cấp phiên bản chủ yếu đến từ các nền tảng định tuyến API, phản ánh nhà phát triển chứ không phản ánh người dùng phổ thông. Vì vậy câu "model X đang thịnh hành nhất" gần như luôn cần thêm "theo phép đo nào, cho ai".

Với Claude, Click Star có tài liệu chính thức về danh mục hiện hành (đối chiếu 20/10/2026): Fable 5.1, Opus 5.5, Sonnet 5.5 và Haiku 5.5, khác nhau ở giá, mức nỗ lực và vòng đời; chi tiết nằm ở bài phân tích các model Claude. Với các hãng khác, Click Star không đưa tên phiên bản vào bài này vì chưa đối chiếu được tài liệu chính thức của từng hãng ngày 20/10/2026.

Đánh giá của Click Star. Độ phổ biến là chỉ báo của thói quen thị trường, không phải chỉ báo của chất lượng cho công việc của bạn. Nên chọn model bằng bài kiểm tra trên đúng loại tài liệu tiếng Việt của doanh nghiệp, đo bằng chất lượng đầu ra, thời gian và chi phí.

Điều này có nghĩa gì với doanh nghiệp Việt Nam

Chưa có số đo tương đương cho Việt Nam theo từng model.

Click Star đã dẫn ở các bài trước: Google cho biết 89% lời nhắc Gemini ở Việt Nam viết bằng tiếng Việt (báo cáo Đông Nam Á, 14/7/2026); Sensor Tower, qua VnExpress International, ghi ChatGPT và Gemini dẫn đầu số người dùng hằng tháng tại Việt Nam trong nửa đầu 2026; tỷ lệ người dùng AI ở Việt Nam đạt 27,9% quý 2/2026, thứ 33 thế giới (theo tường thuật báo chí về báo cáo của Microsoft). 3 nguồn này đo 3 thứ khác nhau và cùng cho thấy nhu cầu dùng AI bằng tiếng Việt đang tăng.

3 ý nghĩa thực tế:

1. Hỗ trợ nhiều công cụ. Khách hàng và nhân viên của bạn dùng nhiều công cụ AI (và dùng cả Google); nội dung, quy trình và chính sách nên không phụ thuộc một nhà cung cấp.
2. Đo xu hướng của chính bạn. Nguồn truy cập từ chatgpt.com, gemini.google.com, claude.ai, perplexity.ai trong Google Analytics 4 cho biết khách của bạn đang dùng gì, đáng tin hơn bảng xếp hạng toàn cầu.
3. Tránh khóa chặt. Chọn kiến trúc cho phép đổi model mà không viết lại quy trình, vì thứ hạng đổi vài tháng một lần như số liệu trên đã cho thấy.

Chọn model theo công việc

Khung dưới đây là khung tham khảo của Click Star, không phải số đo:

• Việc lặp lại số lượng lớn, nhạy độ trễ (phân loại, trích xuất, gắn nhãn): ưu tiên model nhỏ, rẻ; thử 100 mẫu thật.
• Việc hằng ngày của nhân viên (viết, tóm tắt, soạn email, phân tích bảng): ưu tiên model cân bằng; kiểm tra chất lượng tiếng Việt và khả năng giữ giọng văn.
• Việc khó, nhiều bước, cần suy luận (phân tích hợp đồng, lập kế hoạch dài, lập trình phức tạp): thử model mạnh nhất, đo xem chất lượng tăng thêm có đáng với chi phí.
• Việc nhạy dữ liệu (dữ liệu khách hàng, hợp đồng): kiểm tra điều khoản xử lý dữ liệu và nơi lưu của từng nhà cung cấp trước khi kiểm tra chất lượng.

Kế hoạch thử 14 ngày

1. Ngày 1 đến 2: lập danh sách 10 công việc thật của doanh nghiệp, mỗi việc kèm 1 tài liệu mẫu bằng tiếng Việt.
2. Ngày 3 đến 4: chọn 3 model đại diện cho 3 mức (nhỏ, cân bằng, mạnh), thiết lập cùng một hướng dẫn cho mỗi việc.
3. Ngày 5 đến 9: chạy từng việc ít nhất 5 lần với mỗi model, ghi chất lượng (chấm theo thang 1 đến 5 bởi người sẽ dùng kết quả), thời gian và chi phí.
4. Ngày 10 đến 12: tìm việc nào chất lượng đủ với model rẻ, việc nào cần model mạnh; ghi lại ca lỗi điển hình.
5. Ngày 13 đến 14: chốt bảng "việc nào dùng model nào", đặt lịch rà soát mỗi quý.

Những sai lầm thường gặp

1. Dùng 1 phép đo để kết luận về thị trường: lưu lượng web, ứng dụng, thống kê StatCounter và chi tiêu doanh nghiệp là những câu hỏi khác nhau.
2. Chọn model vì đứng đầu bảng xếp hạng thay vì vì kết quả trên tài liệu của mình.
3. Lấy số liệu Mỹ làm số liệu Việt Nam; Pew, Ramp và nhiều nghiên cứu ở trên đo thị trường Mỹ.
4. Dùng số liệu thứ cấp mà không ghi nguồn gốc; hầu hết số tháng 9/2026 ở trên đang là tường thuật lại.
5. Gắn toàn bộ quy trình vào một nhà cung cấp, rồi gặp khó khi giá hoặc vòng đời model thay đổi.
6. Quên rằng số liệu đổi theo tháng; bảng xếp hạng cần được xem lại ít nhất mỗi quý.